De last van veel geluk.

“Welvaart is een vrucht van de vrijheid”. Alexis de Tocqueville.

 

“De last van veel geluk”, is de titel van het boek geschreven door Prof. dr. A.Th. van Deursen (1931) is emeritus hoogleraar nieuwe geschiedenis aan de Vrije Universiteit van Amsterdam.

Bij veel Nederlanders leeft nog sterk het idee dat onze welvaart is gebouwd op diefstal en uitputting van andere, vooral Derde Wereldlanden, zoals o.a. de vroegere kolonie Indonesië door de VOC en wij Nederlanders nog steeds teren op de rijkdom uit die tijd. In “De last van veel geluk”, wordt deze mening genuanceerd en in een heel ander daglicht gesteld. Hier een inleiding over het boek.

“Het uitzonderlijke verhaal dat in De last van veel geluk verteld wordt begint in 1555 en eindigt in 1702, als de bloeitijd van de Nederlandse Republiek voorbij is. In deze periode hebben zich vooral de gebeurtenissen afgespeeld die lange tijd tot de vaste vaderlandse overlevering behoorden, maar tegenwoordig in het onderwijs nog maar weinig aandacht krijgen. En daardoor dreigt een wezenlijk element in onze cultuur verloren te gaan, want het verhaal van de opstand tegen de Spanjaarden, de onafhankelijkheid van Nederland en de ongekende bloeiperiode tijdens de Gouden Eeuw geven ons alle reden trots te zijn op ons verleden”.

http://www.athenaeum.nl/shop/details/De+last+van+veel+geluk/9789035130289

De aanleiding waarom ik dit schrijf is een stukje in het DvhN van 16 september, onder Opinie met de titel: “Een ongemakkelijke waarheid, door de Groningse psycholoog Andre Doorlag.

Ik heb het gelezen en nog eens en nog eens, maar ik kan het niet vatten waarom de auteur, zoals zoveel anderen die hem voorgingen, betoogd dat wij mede oorzaak zijn van de vluchtelingenstroom.

Enkele citaten uit zijn betoog: “Onze welvaart is gebaseerd op het uitbuiten, kaal vreten en vergiftigen van de rest van de wereld, dankzij de vrije markt”.

(Een wijdverbreide mening die deels wel waar is).

“”De vluchtelingenstromen uit de Sahel en de Hoorn van Afrika zijn voor een deel het directe gevolg van klimaatsverandering; grote gebieden worden onleefbaar”. (Met de suggestie dat dit uiteraard ook onze schuld is).

“We hebben dubieuze regimes gesteund ( nog steeds) om economische belangen, waar mensenrechten worden geschonden (Saoedi-Arabie, IS) Wil je de vluchtelingenstroom indammen dan moet je de oorzaak aanpakken”.

“Dankzij de nieuwe media zien die mensen onze rijkdom en de slimmerds onder hen weten dat die rijkdom over hun ruggen is verworven”.

“De 0,7 % ontwikkelingshulp die wij geven is een fooi en moet drastische opgevoerd worden”.

Tot zover de eenzijdige mantra’s van deze meneer.

Ergens heeft de Groningse psycholoog wel een punt, de globalisering, opgedrongen door bv het grote Amerikaanse bedrijfsleven, het IMF en de Wereldbank, heeft voor veel ellende gezorgd in veel derde wereldlanden. Zie: (1).

Maar er is meer aan de hand. Nergens in zijn betoog lees ik dat de voorwaarden voor economische groei, o.a. een stabiel betrouwbaar bestuurlijk bestel, een gezonde arbeidsethos, investeringsklimaat en kredietverstrekking de belangrijkste factoren zijn voor welvaart, iets dat in bijna alle ontwikkelingslanden of op een laag pitje staat of geheel ontbreekt waardoor al die miljarden euro’s ontwikkelingshulp als het ware in een bodemloze put zijn verdwenen of in de zakken van corrupte ambtenaren en politici. (2).

Een schoolvoorbeeld van effectief bestuur is bv Singapore dat in luttele decennia zich opwerkte van een arm naar zeer ontwikkeld rijk land. “Singapore is een parlementaire republiek. De staatsvorm heeft volgens buitenstaanders in de praktijk meer het karakter van autoritarisme dan van democratie. In tegenstelling tot de meeste autoritaire regimes heeft Singapore een succesvolle, corruptie-arme en transparante markteconomie”. Een op een kapitalistische markteconomie gestoelde maatschappij is de enige mogelijkheid om tot dit niveau van welvaart te komen, want alleen een markteconomie creëert overvloed.

Nergens vind ik in het betoog van meneer Doorlag, dat armoede of welvaart een belangrijke culturele historische achtergrond heeft.

Nemen we bv bij de islam een citaat van Churchill als voorbeeld.

Winston Churchill. (Woodstock, 30 november 1874 – Londen, 24 januari 1965, Brits Staatsman).

Winston Churchill, die voor de oorlog veel in het Midden Oosten doorbracht, noemt `Mein Kampf` de nieuwe Koran vol met geloof een oorlog. In `The River War` schreef Churchill: “Hoe verschrikkelijk is de vloek die de islam op zijn volgelingen legt! Behalve van fanatieke razernij, gevaarlijk in een mens als hondsdolheid bij een hond, is er sprake van verschrikkelijke fatalistische apathie. De gevolgen hiervan zijn duidelijk zichtbaar in vele landen, ondoordachte gewoonten, slonzige landbouwsystemen, trage handel en onzekerheid over eigendommen bestaan overal waar wordt geleefd volgens de voorschriften van de profeet. (..) Individuele moslims kunnen weliswaar uitstekende kwaliteiten tonen, maar de invloed van deze religie verlamt de sociale ontwikkeling van alle mensen die haar aanhangen. Er bestaat geen sterker remmende kracht ter wereld”.

Het effect van het christendom op de economische ontwikkeling, een grondige analyse in “DE OVERWINNING VAN DE REDE. (Rodney Stark): (3).

”Reeds de vroegste Kerkvaders beschouwden de menselijke rede als de grootste gave Gods. Door de rede kon de mens tot een steeds grotere kennis van God komen. Geloof alleen is niet voldoende. Reeds in de derde eeuw waarschuwt Clemens van Alexandrië: Meent niet dat deze zaken alleen in geloof aangenomen moeten worden, ze moeten bevestigd worden door de rede, want het is beslist niet veilig deze dingen aan puur geloof uit te leveren, de waarheid kan beslist niet zonder de rede.

Wijlen Arabist Hans Jansen wist het kort en pakkend samen te vatten:

“Het christendom heeft een prachtig succes behaald: in de maatschappijen waar het domineert, of heeft gedomineerd, heeft het iedereen weten te overtuigen van de vanzelfsprekendheid van drie stellingen: ‘De schepper is redelijk en de schepping zit redelijk in elkaar.’ Zonder dat laatste geen wetenschap en techniek. ‘Behandel de mensen zoals je wilt dat zij jou behandelen.’ Zonder dat gebod geen democratie of rechtszekerheid, en geen vertrouwen in de handelspartners op de markt. ‘Fouten en schuld bekennen, daar knap je van op.’ Dat helpt te zoeken naar fouten van welke aard ook, en de verbeteringen aan te brengen die vooruitgang mogelijk maken.”

De oorzaken van het verschil tussen arme en rijke landen komt niet alleen door oneerlijke handel, dat is er nog steeds, maar heeft dus vooral culturele achtergronden.

“Armoede is niet een gevolg van een gebrek aan handelsvrijheid, maar van een gebrek aan effectief bestuur ”, schreef John Gray, in “Vals Ochtendlicht”, zijn betoog tegen de globalisering.

Daarmee geeft Gray in één zin ook aan waarom sommige landen het beter lukt om welvaart te genereren dan anderen, de beperkende factoren in de meeste arme landen zijn slecht of helemaal geen bestuur als gevolg van corruptie, oorlogen en terreur.

Welvaart is niet zoals velen denken het gevolg van alleen maar de wereld leeg roven. Een goed voorbeeld was bv, de Gouden Eeuw waarbij het de Republiek der Zeven Provinciën uiteraard zeer voor de wind ging.
Het vastgeroeste idee dat we alles maar roofden wat los en vast zat is een fabeltje. Nederland had toen met haar VOC (met ruim 15000 koopvaardijschepen) het wereldmonopolie op de koopvaardij. De specerijen die zij uit het Verre Oosten haalden van de plantages waren grotendeels door de Hollanders (VOC) zelf aangelegd. De tachtigjarige oorlog was een handig hulpmiddel om dat monopolie in stand te houden, omdat het kapen en inbeslagname van schepen en handelswaar van concurrerende koopvaardijschepen toe stond. Toen de oorlog afgelopen was en andere landen de tactiek van Nederland overnamen was het snel afgelopen met die voorsprong. Bovendien was “Nederland” toen al een liberaal land waar ivm religieuze intolerantie elders veel (rijke) immigranten, joden en Portugezen op af kwamen die geld en kennis meebrachten en zo hun bijdrage leverden aan de welvaart.
Zie bv. ‘De last van veel geluk.’ De geschiedenis van Nederland. Arie Theodorus v Deursen. (4).

Zie ook (5).

Globalisering heeft niet alleen maar nadelen voor ontwikkelingslanden, het zorgt ook weer voor ontwikkelingsmogelijkheden voor veel derde wereld landen, mits de regels goed worden toegepast en daar zit hem nou juist de kneep. Zie “Leve de globalisering”, aan de hand van vele argumenten, onderbouwd door onderzoeken, statistieken en feiten, is de auteur (Johan Norberg) van mening dat de ‘Anti-Globalisten’ ongelijk hebben in hun argumenten en dat de uitspraak ‘de armen niet armer en de rijken niet rijker’ aanmerkelijk genuanceerder geïnterpreteerd moet worden en dat eerder van het tegendeel sprake is.

Ook de hypothese dat alle vluchtelingen slachtoffer zijn van geweld, dat is een mythe. Zie. (6).

“Vluchtelingenstromen zijn voor een deel veroorzaakt door klimaatsverandering”. Ook dat is een aanname van meneer Doorlag.

Onlangs was nog een filmpje op Youtube te zien waar mensen in het droge oostelijke deel van Ethiopië liever dood gingen van de honger, dan hun geboortegrond in de steek te laten en een paar honderd kilometer westelijker te verhuizen naar dat deel van het land dat als een permanente groene oase was, dankzij regelmatige regenval.

De meeste vluchtelingen echter, die inderdaad vluchten voor geweld, zijn op de vlucht voor de terreur van ISIS, Boko Haram, Al Shabaab en al die andere islamitische terreurorganisaties.
Hoe bedenkelijk onze relaties met dubieuze regimes en militaire interventies in Afrika en het MO ook zijn, zonder de islam hadden deze dood en verderf zaaiende terreurbendes domweg niet bestaan. (7).

 

De last van veel geluk? Deze psycholoog heeft het geluk dat het hem in elk geval niet tot last is, omdat het voor hem allemaal zo “simpel” is.

(1). https://zwetsmajoor.wordpress.com/2013/08/26/milton-friedman-en-zijn-chicago-boys-het-brein-achter-het-beo-liberalisme/

(2). “ In recente interviews met de media heeft prof Achmed Karima van de Al-Azhar Universiteit in Egypte er op gewezen, dat Hamas in de afgelopen jaren is uitgegroeid tot een beweging van miljonairs. Volgens Karima telt Hamas niet minder dan 1.200 miljonairs bij zijn leiders en het middenkader. Deze bewering werd gesteund door de Palestijnse leider Machmoud Abbas, die in 2012 het aantal miljonairs in Gaza op 800 schatte”.

(2). http://www.vanvrouwerff.nl/2014/07/hamasleiders-zijn-een-miljonairsclub-geworden/

(3). https://zwetsmajoor.wordpress.com/2013/12/01/geloven-doe-je-maar-achter-de-voordeur-2-2/

(4). http://uitgeverijprometheus.nl/index.php?option=com_pac&view=boek_detail&isbn=9789035130289

(5). http://www.historischnieuwsblad.nl/voc/index.html

https://www.historischnieuwsblad.nl/goudeneeuw/artikelen/index.html

(6). https://zwetsmajoor.wordpress.com/2015/04/28/bootvluchtelingen-iv/

(7). http://www.amazightimes.com/Religie-en-geweld-Oude-problematiek-met-nieuwe-dimensies-Ahmed-Aassid_a3600.

Ondanks de (deels) goede bedoelingen heeft ontwikkelingshulp negatieve bijeffecten die sterker zijn dan de intenties. Na 60 jaar en 2,3 biljoen dollar verder neemt internationaal de roep toe om alternatieve wegen te bewandelen. Deel één van een serie over de economische ontwikkeling van Afrika. 

htmlhttp://www.arjennijeboer.nl/artikelen/waarom-ontwikkelingshulp-niet-werkt-en-hoe-afrika-zich-wel-kan-ontwikkelen/

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s